در مورد رژیم کتو

در مورد رژیم کتو

در مورد رژیم کتو

امروزه سوالات زیادی در خصوص رژیم کتو یا کربوهیدرات کم (low-carb) پرسیده می شود. علی رغم این هیاهوی اخیر در خصوص رژیم کتوژنیک، از نظر پزشکی رژیم کتو مطلب جدیدی نیست و قدمتی حدود 100 سال دارد و از این روش برای درمان بیماری صرع مقاوم به دارو خصوصا در کودکان استفاده می شده است. در سال 1970 دکتر اتکینز رژیم کربوهیدرات بسیار کم برای کاهش وزن را رواج داد. در طول سال ها روش های مشابهی برای کاهش وزن ارایه شد.


رژیم کتوژنیک چیست  و کلمه”کتو” به چه معناست؟

رژیم “کتو” یا کتوژنیک” به این دلیل به این نام خوانده می شود که بدن مولکول های سوخت کوچکی به نام “کتون” را تولید می کند که یک منبع سوختی جایگزین برای بدن است که می تواند در صورت کمبود قند خون (گلوکز) مورد استفاده قرار گیرد.

رژیم کتو یا کتوژنیک رژیمی با کربوهیدرات کم،پروتئین متوسط و چربی زیاد است که می تواند برای سوزاندن چربی بسیار موثر باشد و مشابه دیگر رژیم های با کربوهیدرات کم است. مزایای بسیاری در کاهش وزن و سلامتی دارد و به همین دلیل بسیاری از دکترها این رژیم را توصیه می کنند.


خصوصیات این رژیم

این نوع رژیم غذایی باعث می شود که بدن کتون ها را در جریان خون آزاد کند. بیشتر سلول ها ترجیح می دهند از قند حاصل از کربوهیدرات ها، به عنوان منبع اصلی انرژی بدن استفاده کنند. در صورت عدم وجود قند در خون، چربی ذخیره شده به مولکول هایی به نام کتون تجزیه می شود که این فرآیند متابولیک کتوزیس (ketosis) نامیده می شود.

هنگامی که فرآیند کتوز آغاز می شود، بیشتر سلول ها از کتون برای تولید انرژی استفاده می کنند. تغییر استفاده از گلوکز در گردش خون تا تجزیه چربی ذخیره شده به عنوان منبع تولید انرژی معمولا بین دو تا چهار روز پس از شروع به مصرف کمتر از 20 تا 40 گرم کربوهیدرات در طول روز اتفاق می افتد.

هنگامی که کربوهیدرات به میزان خیلی کم مصرف می شود، کبد از چربی ذخیره شده کتون تولید می کند و این کتون ها به عنوان منبع سوخت کل بدن خصوصا مغز مورد استفاده قرار می گیرد. بیشتر انرژی روزانه توسط مغز مصرف می شود و نمی تواند به طور مستقیم آن را از چربی دریافت کند، تنها می تواند انرژی خود را به طور مستقیم از گلوکز یا کتون بگیرد.

در رژیم کتوژنیک، کل بدن مصرف سوخت خود را بیشتر از چربی دریافت می کند. هنگامی که میزان انسولین خون بسیار پایین می آید، چربی بیشتری می سوزد.


انواع مختلف رژیم کتو

رژیم کتو استاندارد (SKD): شامل کربوهیدرات بسیار کم (10%)، پروتئین متوسط ( 20%) و چربی بالا (70%).

رژیم کتو دوره ای یا سیکلیکال (CKD): این نوع از رژیم دوره هایی را با کربوهیدرات بالا دارد مانند 5 روز رژیم کتو و 2 روز مصرف کربوهیدرات بالا

رژیم کتو هدفمند ( TKD): این رژیم به شما این امکان را می دهد که در حین تمرینات میزان مصرف کربوهیدرات خود را افزایش دهید.

رژیم کتو با پروتئین بالا: این نوع از رژیم مشابه با نوع رژیم کتو استاندارد است اما پروتئین بیشتری دارد. چربی ( 60%)، پروتئین ( 35%) و کربوهیدرات (5%).

رژیم کتو استاندارد و پروتئین بالا به طور گسترده ای مورد مطالعه قرار گرفته اند اما رژیم کتوژنیک دوره ای و هدفمند روش های پیشرفته ای هستند و در درجه اول توسط بدنسازان و ورزشکاران استفاده شده است.

رژیم کتو سخت (ketoenic): کربوهیدرات بین 0 تا 20 گرم روزانه

رژیم کتو متعادل (moderate): کربوهیدرات بین 20 تا 50 گرم روزانه

رژیم کتو آزاد (liberal): کربوهیدرات بین 50 تا 100 گرم روزانه

در برخی منابع بیشتر به عنوان رژیم کتوژنیک شناخته شده استو بیشتر در رژیم های با کربوهیدرات کم مطرح شده اند.


ایا رژیم کتوژنیک برای سلامتی مناسب است؟

شواهد موثقی داریم که رژیم کتو به همان اندازه دارو، علائم تشنج صرع در کودکان را کاهش می دهد. رژیم کتوژنیک در واقع به عنوان ابزاری برای درمان بیماری های عصبی مانند صرع ایجاد شده است.

به دلیل این اثر محافظتی سوالاتی در خصوص مزایای رژیم کتوژنیک برای دیگر اختلالات مغزی مانند پارکینسون، آلزایمر، ام اس، اختلالات خواب، اوتیسم و حتی سرطان مغز مطرح شده است. برخی مزایای مطرح شده در خصوص بیماری ها در زیر آمده است:

یماری قلبی

رژیم کتوژنیک می تواند به بهبود عوامل خطرزا مانند چربی بدن، سطح کلسترول  خوب (HDL)، فشار خون و قند خون کمک کند.

سرطان

رژیم کتوژنیک در حال حاضر به عنوان یک روش درمانی اضافی برای سرطان در حال بررسی است، زیرا ممکن است بتواند به کند شدن رشد تومور کمک کند.

آلزایمر

رژیم کتو ممکن است بتواند به کاهش علائم بیماری آلزایمر کمک کند و روند پیشرفت آن کند شود.

صرع 

تحقیقات نشان داده است که رژیم کتوژنیک می تواند باعث کاهش قابل توجه حملات تشنج در کودکان مبتلا به صرع شود.

بیماری پارکینسون

اگرچه تحقیقات بیشتری لازم است، اما یک مطالعه نشان داده است که رژیم کتوژنیک می تواند به بهبود علائم پارکینسون کمک کند.

سندرم  پلی کیستیک

رژیم کتوژنیک می تواند به کاهش سطح انسولین کمک کند که ممکن است نقشی اساسی در درمان سندرم تخمدان پلی کیستیک داشته باشد.

آسیب های مغزی 

برخی تحقیقات نشان می دهند که رژیم کتوژنیک می تواند عوارض آسیب های مغزی را بهبود بخشد.با این حال به خاطر داشته باشید که تحقیق در خصوص بسیاری از موارد گفته شده کاملا قطعی نیست.

خطرات رژیم کتو

رژیم کتو در طولانی مدت ممکن است باعث عوارض منفی زیر شود

پروتئین کم در خون

کبد چرب

سنگ کلیه

کمبود ریز مغذی ها

توجه

با وجود این که رژیم کتوژیک فواید زیادی دارد اما هنوز بحث بر انگیز است. بحث اصلی در خصوص دارو مانند دارو دیابتی است که نیاز به تعدیل دوز دارو دارد و برای هر گونه تغییر در دارو و سبک زندگی باید با پزشک خود مشورت کند.


سخن پایانی

در این مقاله با رژیم کتو آشنا شدیم. با انتها رسیدن این مطلب ، شما کاربران عزیز می توانید برای مشاهده و خواندن بیشتر مقالات در این زمینه به صفحه مقالات مراجعه کنید و اطلاعات خود در مورد مواد خوراکی و تنقلات را بالا ببرید.

لطفا اگر نظر یا نکته ای دارید ، در بخش نظرات ثبت کنید.

محمد امیری
ارسال دیدگاه